حسين همازاده

1- از قدیم الایام علمای منطق تصدیقات بدیهی را به 6 دسته تقسیم کرده اند: محسوسات، متواترات، تجربیات، فطریات، وجدانیات، اولیات. لکن در طیف بدیهیات نیز بدیهیات اولیه نسبت به سایر بدیهیات اولویت داشته و از سایر قضایا به اذعان و تصدیق سزاوارترند و اولیات قضایایی است که انسان با صرف تصور موضوع و محمول و نسبت حکمیه آنها را تصدیق می کند و دلیل آن نیز عدم توقف تصدیق این قضایا بر هر امر دیگر است. اما در میان بدیهیات اولیه نیز آن که از همه به قبول و پذیرش سزاوارتر است، قضیه "امتناع اجتماع نقیضین" است و مرحوم علامه طباطبایی (رض) آن را اولی الاوایل و شهید استاد مطهری (ره) نیز آن را ام القضایا دانسته اند چرا که عدم پذیرش این اصل مساوی نفی و انکار هر گونه حصول علم برای انسان است زیرا در کنار هر قضیه صادقی حداقل احتمال صدق کذب آن نیز می رود ولذا انسان هرگز از حالت شک خارج نمی شود.